HALK SAĞLIĞI HAFTASI (3-9 EYLÜL) 

 Ülkemizde her yıl 3-9 Eylül haftası Halk Sağlığı Haftası olarak kutlanmaktadır. Bu haftanın amacı halk sağlığının ve koruyucu sağlık hizmetlerinin önemini vurgulamak ve sağlık sektörü tarafından yürütülen çalışmaların halk tarafından bilinme düzeyini arttırmaktır. Ayrıca koruyucu hekimlik çalışmalarını yaygınlaştırmak, eğitimler düzenleyip toplum bilincini artırarak hastalıkları meydana gelmeden önlemek ve hayat standardını yükseltmek halk sağlığı çalışmalarının temel amaçlarındandır (1). Ülkemizde Halk Sağlığı Bilim Dalının kurucusu olan Prof. Dr. Nusret H. FİŞEK halk sağlığını şöyle tanımlamıştır (2):

 “ Halk sağlığı kişiyi tüm çevresi ile ele alarak, onun sağlığını ana rahmine düştüğü andan ölümüne kadar kendi sorumluluğu içinde gören, hastalıkların oluşumunda rol oynayan fiziki, biyolojik, sosyal, kültürel, ekonomik ve psikolojik çevredeki olumsuz etmenlerin giderilmesine ve olumlu bir çevre yaratılmasına uğraşan, hasta olanları olanakların elverdiği ölçüde erken dönemde bulup tanı koymaya ve tedavi etmeye çalışan bir hizmet dalı ve bunun öğretisini yapan bilim dalıdır”.

Halk Sağlığı Hizmetlerinin Temel İlkeleri ise şunlardır (2,3):

 1.Koruma tedaviden üstün ve daha ucuzdur: Bu anlamda aşılar, kanser taramaları, yenidoğan taramaları, beslenme eğitimi, sigara bıraktırma, egzersiz, sağlık eğitimi ve kazaları koruyucu önlemler en önemli sağlık hizmetleridir.

2.Kişi çevresiyle bir bütündür ve hastalıkların nedenleri sosyal, biyolojik ve fizik nedenlerdir: Biyolojik, fizik, kimyasal ve sosyal çevre herkesi etkiler. Çevredeki olumsuz faktörler düzeltilmeden halk sağlığı hizmetleri başarılı olamaz. Özellikle kişileri hasta eden en önemli faktörlerin başında gelen sosyal nedenlere yönelik girişimler gerekir. Sosyal nedenlerin başında ekonomik durum, eğitim, kültür, toplumsal cinsiyet, yapılan iş, işsizlik gibi faktörler gelir.

3.Sağlıklı ve uzun bir yaşam sürmek herkes için bir haktır ve yaşam doğum öncesinden ölüme kadar bir bütündür: Sağlık hizmetlerinde eşitlik olarak tanımlanan bu durum herkesin gereksinimi olduğunda gereksinimi olduğu kadar sağlık hizmeti alması demektir. Ayrıca insan gebelikten başlayarak bebeklik, çocukluk, gençlik, yaşlılık dönemiyle bir bütün olarak ele alınır.

4.Kişilerin sağlığı ve hastalığı aynı zamanda toplumun sorunudur: Hastalıklar sadece bir kişiyi değil, o kişinin yakınlarından başlayarak tüm toplumu etkiler. Özellikle bulaşıcı hastalıklar bu anlamda çok önemlidir.

5.Sağlık hizmeti multidisipliner ve multisektörel bir ekip hizmetidir:Sağlık hizmetleri sadece doktorların ve hemşirelerin sunduğu bir hizmet değildir. Diyetisyen, psikolog, teknisyen gibi birçok meslek ve temel bilimler, etik, halk sağlığı gibi pek çok disiplin bu hizmette yer alır. Hizmet sağlık dışında eğitim, tarım, çevre, yerel yönetimler gibi pek çok sektörün iş birliğiyle verilir.

6. En çok görülen, sakat bırakan ve öldüren hastalıklar en önemli hastalıklardır:Günümüzde kalp ve damar hastalıkları, kas-iskelet sistemi hastalıkları, kazalar, salgınlar bu anlamda en önemli hastalıklardır.

Toplumların sağlık düzeylerinin yükseltilmesi ancak halk sağlığı ilkelerinin uygulanması ile mümkün olabilir. Bu ilkeler yalnızca sağlık personelinin bilmesi ve uygulaması gereken görevler değil, toplumdaki herkesin bilmesi ve uygulaması gereken ilkelerdir.

Kaynaklar:

1.[İnternet]: https://www.saglik.gov.tr/TR,1548/halk-sagligi-haftasi-kutlandi.html  Erişim Tarihi: 05.09.2018

2.[Kitap]: Halk Sağlığı(Toplum Hekimliği) Kitabı Prof. Dr. Rahmi Dirican, Prof. Dr. Nazan Birgel (Uludağ Üniv.Basımevi, 1993) (sf:41)

3. [Kitap]: Halk Sağlığına Giriş Kitabı Prof. Dr. Nusret H. Fişek (Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Yayınları, 1983) (sf:5)

Bu doküman Arş. Gör. Dr. Kübra Yeşil Kuru tarafından, Prof. Dr. Bülent Kılıç danışmanlığında 03.09.2018 tarihinde hazırlanmıştır. Bu bilgilendirme notunun aşağıda belirtilen şekilde kaynak gösterilmek şartıyla yazılı, elektronik, vb. ortamlarda kullanılması önerilmektedir:

Yeşil Kuru K, Kılıç B. Halk Sağlığı Haftası (3-9 Eylül) Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD Topluma Yönelik Bilgilendirme Dizisi, 2018.